Sĩ phu cưỡi lừa

Mình với bạn mình, hai tay ngoại đạo, nhưng cũng tập tành chuyện chữ nghĩa Hán Nôm, gặp chỗ nào khó thì hỏi thầy. Thầy mình chỉ là Thầy mình, không cần mũ áo GS TS gì, nhưng không vì thế mà tụi mình kém kính trọng Thầy.

Bạn mình xét về Hán Nôm cũng là thầy của mình rồi, nên mình học được với mấy thầy cùng lúc như thế rất vui, lại cũng vì đặt mục tiêu rõ ràng và giới hạn.

Ví dụ hai đứa mò mẫm đọc chữ Nho trên cái đĩa của chú Thuận (Phú Yên):

22497452_1688527751198229_825421391_n

Xem cái đĩa này cũng gặp khó, tuy nhiên chưa hỏi Thầy.

Là thấy chữ nhập 入 viết thành như chữ nhân 人, nhưng chắc hẳn là nhập rồi. Một chữ nhìn không ra, là khai 開 mà viết bộ môn 门 giản thể, hay (chả lẽ) là vấn 闻. Rồi một chữ nữa. Nên thử đọc nghiệp dư: “Dục mịch thanh hương – Trì tuyết khai tầm tứ – Giai cú nhập hề nang” 𣣔覔淸香 – 馳雪開尋思 – 佳句入奚囊. Với nghĩa: Muốn tìm chút hương trong lành – Đuổi theo bông tuyết rơi tìm ý thơ – Câu hay thì cất vào túi người hầu.

Tụi mình không phải là dân Hán Nôm chuyên nghiệp, nên tuy có băn khoăn mấy chữ 🙂 thì kệ, vẫn xác định rằng dù đọc kiểu gì, thơ đề khoản này ắt cũng có liên quan tới tích truyện về Lý Hạ. Thi quỷ Lý Hạ 李賀 (790-816), tự Trường Cát 長吉, là thi nhân danh tiếng thời trung Đường, thường cưỡi lừa lãng du tìm tứ thơ, dẫn theo người hầu (tiểu hề 小奚 hay nô bộc 奴僕) vai mang một túi gấm (cẩm nang 錦囊). Mỗi khi được ý hay Hạ bèn chép thành câu cho người hầu bỏ vào túi. Hình họa trên đĩa vẽ người hầu đang cố sức để lôi con lừa đi qua cầu có nét tương đồng với tranh vẽ của Đái Khắc Xương 戴克昌 (1810-1901).

ThuanPY - Copy

Giả thuyết là, thơ đề khoản này viết chữ Hán nhưng của Nho sĩ Việt Nam, dùng để ghi trên đồ sứ ký kiểu đặt làm từ Trung Quốc.

Nhiều nhà sưu tập hay gọi đề tài này là đạp tuyết tầm mai hay kị lư quá tiểu kiều. Nhưng không chỉ như vậy. Ý nghĩa của hình họa vẽ kiểu này phong phú hơn nhiều. Mình tạm gọi hình họa này là hình tượng sĩ phu cưỡi lừa

Ha ha “nghiên cứu” Hán Nôm vậy để biết mà… né, chứ thế kỷ 21 rồi, cứ theo ông Giả Đảo băn khoăn hai chữ thôi xao mãi, thì vẫn chỉ là sĩ phu cưỡi lừa đi đường núi, trong khi người ta lái xe vù vù ở đường cao tốc 🙂 .

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s